Buscar

Lea Artibaiko Eguzki

Animaliak babesteko Galbaixon arretaz gidatzeko eskatzen dugu

Mutriku eta Deba lotzen dituen GI-638 errepidea itxita dagoen bitartean, zirkulazioa Galbaixotik ari dira desbideratzen, eta bertatik igaroko den ibilgailuen joan-etorria nabarmen igoko dela jakitun, inguruetan bizi diren zenbait ugaztun eta anfibio espezieren bizitza arriskuan.

Zirkulazioaren gehiegizko igoera mehatxua da azerientzat, katajinetentzat, azkonarrentzat… baita Euskal Herriko espezie mehatxatuen katalagoan dauden beste animalia askorentzako ere; apo lasterkaria, muxar grisa edo bisoi europarrentzako, esate baterako.

Astigarribiako ibarreko gunea animalien “korridore naturala” da. Arno eta Izarraitz artean dauden animalia populazioaren arteko lotura da. Errepide hori Astigarribiako ingurune naturaletik igarotzen dela nabarmentzekoa da; Arnoko komunitate intereseko lekutik, hain zuzen.

Galbaixotik igarotzen diren gidariei arreta edukitzeko eskatu nahi diegu, batez ere, gauean. Bide honetatik igarotzen diren gidari eta bidaiariei kontu handia edukitzeko eskatu nahi diegu, arreta gehituz eta abiadura motelduz. Batez ere, gaueko ordutegian: hegaztiak eta anfibioak ez beldurtzeko, eta ez harrapatzeko.

Animaliaren bat zaurituta edo hilik aurkituz gero, berriz, Larrialdi zerbitzura (112) deitzeko gomendatzen dugu. Heurek jakingo dute zer protokolo ipini abian.Kalbarixoa_azeria

 

 

 

 

Entrada destacada

Eukaliptoak gure mendietan?

Radiata Pinuetan onddo marroiak sortzen dituen gaixotasuna dela eta, Bizkaian zonalde askotan eta Gipuzkoan, era masiboan ari dira pinuak mozten. Ehundaka hektarea. Horrek ingurumenaren eta paisaiaren gaineko eragin larria du.  Zonalde hauetan eta ez kasualitatez, zuhaitzen guztizkoaren %80 baino gehiago da aloktonoa.

  Hain zuzen, zentrimetro bateko lur-zatiak ehundaka urte behar ditu eratzeko; ondorioz, beharrezkoa da hori babestea eta higadura saihestea. Malda handiko hegaletan pistak irekitzeko makineria astuna erabiltzeak, lurraren mugimendu handiak eragiten ditu eta horiek ,era berean, higadura prozesu larriak sortzen dituzten ur-fluxuak eragiten dituzte.

  Kontuan hartu behar da lurra ekosistema konplexunetariko bat dela eta biodibertsitatearen laurden bat du. Baso-lurzoruaren soilik metro karratu batean ornogabeen 1000 espezie baino gehiago aurki daitezke. Horrez gain, klima-aldaketari aurre egiten eta klima-aldaketara egokitzen laguntzen du, karbonoaren zikloan funtsezko egitekoa baitu, karbonoa harrapatuz eta berotegi-efektuko gasen emisioak murriztuz. Berez, karbono organiko gehiena lurzoruan biltegiratzen da. Lurzoruaren azaleko geruzan dago materia organiko gehiena, eta hori funtsezkoa da airea, hezetasuna eta elikagaiak gordetzeko.

  Gainera, higaduraren ondorioak areagotu egingo dira datozen hamarkadetan, klima-aldaketak penintsulako desertizazio-prozesuak areagotzen baititu. Beraz, beharrezkoa da, lurzoruaren emankortasuna errespetatuko duen basogintzaren alde egin behar da.

 Hala ere, Pinus Radiataren alternatiba gisa eukaliptoak ari dira landatzen.  Biodibertsitatearentzako mehatxua dira, baso-espezie exotikoa eta epe laburrekoa baita (12 urte inguru), eta horren kudeaketak kalteak baino ez ditu eragiten ingurumenean, lurzoruan, ekosistemetan, faunan eta paisaian, ur asko kontsumitzen baitu eta basoetako suteak errazten baititu. Horrez gain, horren kudeaketa intentsiboak arraseko mozketa egitea eskatzen du, higadura eta lurzoruaren galera eraginez. 

 Eukaliptoen landaketek eragindako kalteak eta kopuruan eta azaleran izan duten hazkunde handia gorabehera, gaur egun aldundiek ez dute arazo horri aurre egiteko inolako araudirik garatu. Era berean, ez dago plangintzarik monolaborantza hori lur publikoetatik kentzeko. Portugalen landatzea debekatuta dago, Galizian mugak jartzen ari dira, eta Estatu-mailan ere zientzialariek espezie inbaditzaile gisa kontuan hartzea proposatu dute.

  Habitat-ak suntsitzea, zatitzea eta espezie inbaditzaileak sartzea dira gure baso autoktonoen biodibertsitatearen mehatxu nagusietako batzuk.

  Gipuzkoako eta Bizkaiko Mendi Publikoko baso-azaleraren zatirik handiena udalei dagokie, eta, normalean, kudeaketa Aldundiari uzten diote.

Lurraldean, bertoko basoen azalera handitu behar da. Bere biodibertsitatea bermatuz eta azalera handituz, kontserbazio eta jolas funtzioak bete ditzaten, merkatuan balio handia duten aritza, gereziondoa, gaztainondoa edota pagondoa bezalako bertoko espezieen kalitatezko egurraren produkzioarekiko apostua eginez.
  Arrazoi hauek kontutan hartuz, Foru Aldundien aldetik laguntza- ildo zehatzak ezartzea proposatzen dugu, lursail pribatuentzat baso-laguntza berriak sortuz, eta biodibertsitatea babestuz eta higadura ekidituz baso-kudeaketa pribatu jasangarria sustatzeko beharrezkoak diren tresna eta laguntzak emanez.
  Goi-mailako balio ekologikodun basoen kontserbazio eta birsorkuntzarako diru laguntzak areagotu eta hobetu beharko lirateke: %50-%60 baino aldapa gogorragoa duten lursailetan higidura prozesuak sortzen ez dituzten egur erauzketa teknikentzat diru-laguntzak emonaz, erriberako landaretza berreskuratuz eta mantenduz, ibai edo errekaren ibilguaren alde bietara 20 metrorarte erriberako basoa berriztatuz, eta baita ibai edo errekaren ubidearen alde bietara gaur eguneko 5 metroetatik 8 metrotara lursail pribatu guztietan, lur-eremu hauek kontserbazio lursail bilakatuz.

  Baita ere, boluntariotzaren bidez lur-eremuen zainketan edo sentzibilizazio eta ingurugiro heziketan diharduten erakundeentzat, baso autoktonoen sorrera bideratzeko diru-laguntza ildo bat eratzea.

  Honetaz gain, Eguzkitik landa eremuko lurjabeei eskatzen diegu, honelako zuhaitz espezieak, ingurumenerako kaltegarriak direnak, eukaliptoa esate baterako, alde batera utzi ditzatela. Diru iturri azkarretan soilik pentsatzeari utzi eta bere lurraren emankortasuna eta ingurumen kalteak ere baloratuz. Bestalde, Aldundiari azken hamarkadetan zehar eman den baso politika negargarria eta zuraren sektoreko lobby pribatuen esku egon dena berbideratzen jarrai dezala eskatzen diogu.

Arrastre pelagikoa: etenik ez duen jarduera suntsitzailea

Eguzki talde ekologistatik deitoratu behar dugu, aurten ere, gure kostaldetik gertu ontzi herrestari (arrastrero) pelagikoak topatzea. Orotara zortzi itsasontzi irlandar ere zenbatu ditugu, baina ziurrenik ontzi gehiago izango dira.

Herrestari horietako batek “ikuskizuna” eskaini zigun igande arratsaldean (2020/08/02) Ondarruko portuan: ezpata-arrain eder bat odola dariola, bizkar-hegala hautsita, kupira gabe egurtu balute bezala, benetan sare pelagikoen ondorioa bada ere. Pelagikoak, dena irensten duten sare horiek, espezie komertziala izan, ez komertziala edo babestuak.

Sare pelagikoekin arrantza egitea debekatuta dago, bai Espainian, bai EAEko uretan, nagusiki, bidean jartzen den guztia harrapatzen duelako, eta ondorioz, deskarte izugarri sortzen duelako. Izan ere, arrastea inbutu formako lastra sare bat botatzean datza, mugitzen doazen bi itsasontziren artean, eta bidean topatzen den guztia sareko hondoan jasotzen dute. Sare horiek futbol-zelai baten tamainako ahoa izan dezakete, eta ez dute helburu den espeziea bakarrik harrapatzen, mota guzTietakoak baizik, komertzialak izan, ez komertzialak edo babestuak, hala nola dortokak, izurdeak eta baleak. Sarean kateatuta igarotzen duten denborak, pilatutako pisuarekin batera, harrapakina zapuzten eragiten du, eta ehuneko handi batean itsasora itzultzen dira merkataritza-interesik ez dutelako, baina hori gauzatzen denerako deskarteko aleak hilda daude.

Arraste pelagikoa lege barruan egiten denean ere, ez da iraunkorra, arrantza-tokiak eta ekosistemak agortzen dituelako. Kantauriko arrantzaleak aldiz artisau-teknikak erabiltzen dituzte, xaxiango arrantza edo katzea kasu, hegaluzeak banan-banan harrapatuz deskarteak saihestuz.  

Hegaluzeak ere deskargatu zituzten, ezpata-arraina bezain egurtua edo gehiago,  kiloko 2-3 euroan salduko zutelarik, gero kontserba-saltzaile bihotzgaberen batek latetan gordeta, kiloko 16-21 euroan salduko digularik, amuarekin banan-bana arrantzatutako hegaluzea dela sinestaraziz eta baita ordaindu ere, benetan antza duten gauza  bakarra hegaluzeak izatean datzan  bitartean, baina inolaz ere ez berdinak, ez kalitatez, ez itsasoarekiko edo bertako bizidunekiko errespetuz, ezta produktu bat edo beste arrantzatu eta erostean  eragiten dugun aztarna ekologikoari dagokionean ere.

Jatorriz frantsesak eta irlandarrak diren arraste-ontzi horiek Europako legediaren estalkipean arrantzatzen dute nazioarteko uretan, nahiz eta, batzuetan, gure kostaldetik 12 miliatara dagoen linea gainditzen duten, teknika horiek debekatuta dauden Euskadiko eta Espainiako legedia urratuz.

Gauzak horrela, konpromiso handiagoa eskatzen diegu Espainiako eta EAEko administrazioei. Gure ustez, deskarteak, kuotak, deskargatzeko aurretiko abisuak eta lonjako pasabideak zorrotzagoak izan beharko lirateke. Era berean, euskal administrazioari eskatzen diogu trazabilitatearen kontua egia bihur dezala, kontsumitzaileak identifika dezan zein itsasontzitatik datorren, non arrantzatu den, zein arrantza-arterekin, zein portutatik datorren eta, horrela, benetan, zer produktu kontsumitu nahi duen.

Arrantzaleek ere arreta handiagoa jarri beharko lukete trazabilitatearen gaian, eta, gure ustez, haien aldarrikapen nagusietako bat izan beharko luke. Jakina, horrekin guztiarekin batera, funtsezkoa da kontsumitzaileen kontzientzia baita egoeraren jabe izan daitezen ere, eragile aktibo bihurtuz banan-bana arrantzatutako hegaluzea arraindegian erosiz horren aldeko apustua eginez, baina, batez ere, informazioa bildu behar du, zer erosten ari den jakiteko, zer produktuagatik  ordaintzen ari den jakiteko.

SARE PELAGIKORIK EZ!

Ez dizugu hondartza garbitzeko eskatzen, soilik ez zikintzeko

2020-6-16.Hondartzak garbiak

Uda denboraldia hasteagaz batera kanpaina berria jarri dugu abian. Hondartzetan sortzen den zabor kopuru handiagaz kezkatuta, bertaratzen direnei hondartzak garbi mantentzeko eta arreta berezia edukitzeko eskatu diegu. Nabarmendu dugunez, kanpaina ez da berria. Lantzean-lantzean antzerako kanpainak egin izan ohi ditugu. Eta egoera zein den ikusita, antzerako zerbait errepikatu beharra zegoela iruditu zaigu. Aurten, gainera, egoera kezkagarriagoa dela iruditzen zaigu. Hondartzetan gero-eta zikinkeria gehiago agertzen da, eta koronabirusaren kontuagaz, eskularruak eta maskarak nonahi agertzen ari dira.

Ondarroako Arrigorri hondartza inguruetan ipini ditugu karteletan, esaterako, honakoa dioten kartelak itsatsi ditugu: Ez dizugu hondartza garbitzeko eskatzen, soilik ez zikintzeko. Modu horretara, zentzuz jokatzeko gogorarazi diegu hondartzetako erabiltzaileei. Badirudi hondartzak bakarrik garbitzen direla. Baina hori garbi mantentzeko ahalegina egiten duten langileak daude horren atzean. Denon ardura da hondartzak garbi mantentzea; zentzuz jokatu dezagun.

Kanpainako lehen kartelak Ondarroan ipini baditugu ere, eragina era zabalagoan lortu nahi dugula iragarri dugu. Modu horretara, hurrengo egunotan Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdeko hondartzetan ere antzerako kartelak ipiniko ditugu. Atzo ipini genituen lehen kartelak Ondarroan, eta datozen egunotan, gure ahalmenaren arabera, han-hemenka gehiago ipintzen joango gara.

eguzkik-jarritako-kartel-bat-arrigorri-sarreran

Beste isurketa bat Ondarruko kirol portuko ranplan

Askotan gertatzen den moduan, ostiral honetan beste isurketa bat gertatu zen Ondarruko kirol portuko ranplan.

  Okerrena da, horrelako isurketak legalak direla. Teorikoki toki hau prestatuta dago txalupak garbitzeko, pintura zaharrak kentzeko eta margotzeko.

  Baina gure iritzirako ez dago ondo prestatua, izan ere lan honek egin eta gero zikin guztiak errekan amaitzen dute.

    Sahieztu daiteke. Guk proposamen zehatz bat daukagu horrelako isurketak ez egoteko gehiago.

  Horregatik, EGUZKI Talde Ekologistatik Eusko Jaurlaritzari ( Puertos ) eskatzen diogu itsasontziei pinturarik ez kentzeko presiozko ur txorrotadekin ezta pulidorarekin ere, egoera hau konpondu arte. Bai Ondarroan, eta bai beste Gipuzkoako eta Bizkaiko portuetan.

Mijoa errekako isurketek ez dute etenik, ezta bioaniztasunaren egunean ere

  Maiatzaren 22, Bioaniztasunaren nazioarteko eguna. Batzuontzat lurrak oraindik gordetzen dituen habitat, naturgune edo/eta espezieen balioaz apologia egiteko edo baita aldarrikatzeko eguna. Baina beste batzuentzat garbi dago egun guztiak berdinak direla, bai behintzat naturaren balio horiek popatik hartzera bidaltzeko. Hori da gertatu dena beste behin ere Mutrikun, Mijoa errekan, maiatzaren 22an ostiralez isurketa berri bat gertatu zen.

  Oraingo hau, 19:30 jota zirenean antzeman genuen eta oraingoan diogu jada Mijoan isurketak ohikoak bihurtu direlako, hamaika aldiz azken urteetan eta aurten bigarrenez, gutxienez. Hau ere, aurrekoa bezala, Mijoa industrigunetik, bertako araztegitik zetorren. Deitu genuen 112ra, etorri ziren ikuskatzera eta jakin ez badakigu ere ez dugu emaitza gehiegirik espero. Gehiegitan gertatu da gauza bera, zein amaiera izango duen jakiteko.

  Hainbeste isurketa jasan ditu jada Mijoa errekak, non poligonotik beherako zatian bizidun ornodunak topatzea oso zaila den. Antzeko zerbait diote Ura Agentzairen txostenetan ere: “kalitate ezin txarragoa” du eta “ingurumena muturreraino degradatuta” dago. Eta hori Mijoa, nolabait esateko, babestutako erreka bat dela esan dezakegula. Izan ere, Mijoa bisoi europarra (mustela lutreola) Babesteko Plan Bereziaren barruan sartuta dagoela. Planaren arabera bisoi europarraren egoera eutsi edo/eta hobetzea da helburua, horretarako bere habitata, bizilekua baldintza onetan mantendu behar delarik. Martxa ederra gurea! Poligonoan dauden lantegiek, kontserba lantegiak nagusiki, eta Eusko Jaurlaritzak ez dute irtenbiderik ematen eta Planaren arduradun den Aldundiak natura eta bisoi europarrak babestu beharrean beste aldera begiratzen du.

  Mijoa errekako bailararen hobekuntza ekologikoa eta uholde arriskua gutxitzeko 2009an EHUko ekologia sailekoek ( Europa mailan garrantzitsuenetakoak) ikerketa bat egin zuten eta hobekuntzak proposatu zuten. Honez gain bailarako enpresa, camping, etxebizitza eta hondartzako kantina eta zerbitzu guztietako ur zikinak Mutrikuko portuan dagoen araztegira bonbeatu behar direnez, obra guzti honek eta bidegorriaren proiektua era koordinatu eta bateratuan burutzea eskatzen dugu.

  Hain zuzen bizitzen ari garen emergentziako egoera honek, inoiz baino argiago laga du zein errentagarri diren oinez naiz txirrinduz komunikatzeko beharrezko diren egitura hauek burutzea hala ikuspegi ekonomiko nola sozialetik, baita ingurumenari dagokionean ere

Baina ez dugu ahaztu behar Mijoa erreka Saturrarango hondartzan itsasoratzen dela eta isurketa ugari hauek hondartzako ura, itsasertzeko ura ere kaltetu eta kutsatu dazaketela. Jasateko prest al gaude geuk erabiliko dugun Saturrarango hondartzan  beharrezkoak diren bermeak uneoro beteko direnaren ziurtasunik ez izatea?

Irtenbide bat.

  Badakigu jakin, arazoaren muina, kontserberetako ur zikin industrialak garbitzeko Mijoa industriguneko araztegia txikiegia geratu dela eta Mutriku Araztegiarekiko lotura berria ez dela iristen, horren arduraduna Eusko Jaurlaritza izanik. Duela orain urtebete Jaurlaritzak Mijoa saneatzeko finantzaketa bere gain hartuko zuela berretsi zuen Ingurumen Kontseilari Iñaki Arriolak, % 100ean hartu ere. Baina 2019 ez zuen ezer egin eta 2020ko aurrekontuetan partidarik agertzen ez denez, berdin jarraituko dugu.

  Baina uste dugu, garaia dela enpresen, kontserba lantegien eta Euskoa Jaurlaritzaren artean egoera honi irtenbide bat emateko. Araztegia egokitzen ez badute, tarteko bide bat bilatu beharko dute baina gertaera larria eta arduragabea da beti natura, ingurune naturala izatea kaltetua eta errudunei musutruk ateratzea gainera.

  Foru Aldundiko Mugikortasun Saileko bidegorrien arduradunak eta Eusko Jaurlaritzako koiIngurumen Sailekoak jar bitez lanean eta bila dezatela irtenbide duin eta koordinatu bat araztegia eta bidegorria eraiki bitartean.

Eskularru eta maskaren uzteak gure ibai eta itsasertzak mehatxatzen ditu.

Urtero zortzi miloi tona plastiko baino gehiago isurtzen ditugu itsasora.  Ozeanoetan materiale honen kontzentrazioa erritmo oso azeleratu eta zabalean hasten ari da, ur gaineko zabor kontzentrazio handiak sortuz.

Ondorioa? Ia hamazortzi miloi kilometro karratuko azaleradun benetako “zabor irlak”, Europa eta Australiaren guztizko hedaduraren baliokide.                                                                                                                                                                                                                 

Hori dela eta, hondartzak, orain dela hila bete gutxi batzuetatik hona, hemen eta mundu osoan zehar, bertan uzten ari den zabor ugariren  inbasioa jasaten hasi dira. COVID-19ari aurre egiteko norbere babeserako ekipoen (NBE) parte diren materiale bitaz ari gara: maskarak eta eskularruak.

Bere larritasun handia dela eta balioztatzeko zaila den ingurugiro arazoa izanik, eta berez ozeanoetako plastikoaren arazo larria era neurrigabean  gaizkiagotzen lagunduz, eskularru eta maskaren uzteak, pertsona eta lur naiz itsaso ekosistementzat kutsatze-fokua bihur daiteke. Egin dezagun ba honen gestio arduratsua, hondakin hauei errefusaren trataera emanaz eta kontenedore grisera botaz (errefusa).   

Pandemia hau bezalako egoera lazgarriak ezin daitezke gure planeta zabor-izurritik defendatzen jarraitzeko gure betebeharra bertan behera uzteko aitzakia izan. 

Ingurugiro arazo larri honen konponbidea ez da erraza. Osasun publikoa eta segurtasun pertsonala dela eta, uko egin ezin dugun eta erabili behar ditugun derrigorrezko erabileradun materialetaz ari gara.  

    Eguzki talde ekologistatik, kontsumitzaile eta erabiltzaileei deialdia egiten diogu babes materaialen erabilera egokia egitea, honako irizpideak kontuan hartuz:

– Segurua den bitartean eta ahal den einean materiale hauen bizitza luzatzeko, osasun aginpideek gomendatzen duten bezala, ahal izanez gero, materiale biodegradagarriekin, benetan ia existitzen ez direnekin eginak, edo iragazki aldagarridunak erosiaz.

– Eskularruaen erabilera egoera oso puntualetara mugatzea. Eskularruak etengabe jantzita edukitzeak ez du seguratsun gehiago ematen. Hori da apirilaren 2an plazaratutakoaren arabera, MOEaren (Munduko Osasunerako Erankundea) gomendioa jarraituz, Osakidetzaren irizpidea.

– Maskarillak material edo lehengai biodegradagarriekin egindakoak lehenestea, naiz et egun onartzen dugun oso zaila dela hori.

– Berrerabilgarriak diren maskarillak lehenestea, berrerabilpenerako ematen diren eskakizunak jarraituz ( kasu gehienertan labean 70º ordu erdi batezedukitzea).                                                                                                               

Udal-erantzuleei ere ohartarazpen bat eman nahi diegu, hondakin hauek eta beste batzuk gure kaleetatik ibaietara eta hemendik gure itsasertzetara iritsi ez daitezen beharrezkoak diren neurriak har ditzaten.

Ez ezazu zure eskularruak hilgarri izan daitezen utz. Ireki begiak, itsasoa akabatzen ari garen ekosistema oso hauskorra da. Ekintza hauekin, orain burrukan ari garena baino pandemia handiagoa gara.  

Goimendia auzoko errekasto batetik ura zuri datorrela jakitera eman du Ondarroako Udalak

HITZA.Goimendia auzoan dagoen Korteta baserri inguruko errekasto batetik datorren ura ohi baino zuriago datorrela jakitera eman du Ondarroako Udalak. “Zenbait herritarrek aurreko astean eman ziguten abisua. Esan zigutenaren arabera, Korteta baserri inguruko errekastotik ura ohikoa baino zuriago zetorren”.

Hori jakinda, udalak Eusko Jaurlaritzako URA agentziara deitu zuen, eta astelehenean [otsailak 17] URA agentziako teknikari bat uraren kalitatea aztertzeko laginak hartzera bertaratu zen. “Hasiera batean barikuan [otsailak 14] etortzekoak ziren, baina azken orduko arazoak tarteko, ezin izan zuten etorri”.

Azterketaren emaitzak ailegatu eta ura zuriagoa etortzearen arrazoi zehatzak jakin bitartean arduraz jokatzeko eskatu dute udal ordezkariek. “Ez dakigu naturak eragindako zerbait edo norbaitek isuritako produktu baten ondorioa den. Beraz, emaitzak iritsi arte kontuz ibiltzeko eskatu nahi diegu inguru horretako herritarrei”. Hori bai, gainontzeko auzoetan bizi direnentzako ez dagoela inolako arazorik azpimarratu dute. URAren emaitzak jaso orduko emaitza horien berri emango du udalak, “edozelakoak badira ere, herritar guztiek horren berri eduki dezaten”.

Zunbeltz Bedialauneta Ibaibarriaga alkateak esan duenez, ez da Kortetako erreskatotik ura zuri datorren lehen aldia; lehenago ere ura ohi baino zuriago etorri izan da leku beretik. “URAko teknikariek esan zigutenez, euri urek inguruko mineralekin egiten zuten errakzio kimikoaren ondorioa zela ura zuriagoa etortzea. Oraingoan ere gauza bera izan daiteke, baina badaezpada zehaztasun azterketa bat egiteko eskatu diogu URA agentziari”.

2018-11-7.Zamora azpikoa,Azido klorhidrikoa

Ordua da frogatzeko errekazulo horrek zergatik ekartzen duen askotan ur zuria. Gai honekin, EGUZKI-koak esan eta esan ari gara Udaletxeari, urte eta erdian gutxienez.

 

 

ISURKETA KUTSAKORRA MIJOAN, BUKAERARIK GABEKO KONTUA

mijoa-isurketa-otsaila-500x667
Isurketa berri bat gertatu da Mijoa errekan. Azkena hau, guk dakigula, otsailaren 4 gertatu zen, urak lodi itxura hartu zuen eta kolore gris eta arre artekoa. Gainera kiratsa zerion, ur zikinen usaia. Gertakariaren unean 112ra deitu genuen, ohi bezala.
Isurketaren inguruan gerora jakin dugu, industrialdean kokatu dagoen araztegiak edo
depuradorak arazoren bat izan duela eta haren ondorioz gertatu dela isurketa.
Isurketa errepikakorrak.
Zori txarrez ez zaizkigu arrotzak egiten Mijoan isurketa kutsakorrak topatzea. Izan ere
hamaika aldiz gertatu da gauza bera eta egun bertan bizitza topatzea ere zaila geratzen da.
Horregatik uste dugu oraingoan isurketak ez dela hildako arrainik topatu. Ez diogu guk geuk bakarrik, Ura Agentziaren txostenetan bertan irakur daitekeenez, “kalitate ezin txarragoa” du eta “ingurumena muturreraino degradatuta” dago.
Mijoako ia isurketa guztien jatorria, izen bereko poligonoan dago eta poligono horrek
araztegia badu ere, batzuetan ur-beltzen kutsadura karga handiegia delako, besteetan
araztegian arazo bat egon delako edo beste arrazoi batengatik, isurketak errepikatu egiten dira, beti galtzaileak ingurumena eta bioaniztasuna direlarik. Ez dugu ahaztu behar Mijoa Bisoi Europarra Babesteko Plan Bereziaren barruan sartuta dagoela.
80. hamarkadan “kutsatzen duenak ordaindu egin behar du” esaldia ezaguna egin zen baina Mijoako kasuan hori ere zalantzan jartzeko moduko esamoldea da. Badirudi, isuna ipini zuten azken kasuan, hau 100 eurora ez zela iritsi. Halako zigorrak ez dirudi oso bide eraginkorra direnik.
Arriolak esan bai, egin? Ezer ez.
Edonola ere, arazoaren muina, Mijoa eta orohar Mutrikuko ur-beltzak garbituko dituen
araztegirik ez daoela da eta horren arduraduna Eusko Jaurlaritza baino ez da.               Duela orain urtebete Jaurlaritzak Mijoa saneatzeko finantzaketa bere gain hartuko zuela berretsi zuen Ingurumen Kontseilari Iñaki Arriolak, % 100ean hartu ere. Baina 2019 ez zuen ezer egin eta 2020ko aurrekontuetan partidarik agertzen ez denez, aurten ere kale!

mijoa-isurketa-3-2020-otsaila-500x667    Lotsagarria benetan.
Eguzki Talde Ekologista eta Antinuklearra, 2020 otsailean.

 

BABESTUTAKO LANDARE BATEN HERIOTZA

Eguzki ekologista taldetik salatu nahi dugu Lekittoko Udalaren nagikeria eta arduragabekeria gertakari latzgarri batzuen aurrean. Horien ondorioz,  Euskal herrian meatxaturiko landare baten populazio bat, ia erabateko desagerpena  baiezta dezakegu ezinbestean.

Landarearen izena, “Lavatera arborea” da, malvaren familikoa izaki. Maiatzetik aurrera agerian usten du loraldi ikusgarri bat . Garaieran, bi metroak erraz gaindi ditzake eta itsasoko eraginpean eta oso nitrogenatuak diren lurretan bizitzea du gustoko . Euskadin oso urria da, izan ere, ezagutzen zen populazio bakarra, Izaro irlarena zen. Horregatik, espezie hau meatxatutako Euskal landareen katalagoan barne dago kaltebera babes-kategoriarekin.

“Kaltebera” babes-kategoria izatean, espezie berari  edo berau bizi den habitat-ari edonolako jazarpen egiten zaielarik, delitutzat eta ez infrakzio soiltzat hartzen da. Hortaz gainera, kaltetutako habitat-a lehengoaraztea behartzen da nahitaez. Beraz, esan beharrik ez dago tamaina handiko arazo baten aurrean aurki gaitezkela espezie honi kalteak sorraraztean.

Lekitton badira urte batzuk Santa Katalina, 8-ko txaleta eta ondoko  kontenedoreen artean, “Lavatera arborea” populazio txiki baina osasuntxu bat sortu zela kala-txoriak tarteko. Azken txori hauek, Lavateren hazien garraiolariak baitira. Populazio berri honek 60 landare alek inguru osatzen zuten 50 metrotan zehar barreiatuta.

2016.ean Santa katalinarako pasealeku berriaren lanak hasi zituzten eta itxura batean ingurugiro azterketa gutxieneko bat egin gabe. Izan ere, Santa katalina, 8-ko txaletaren inguruko zatia egiterakoan, Lavatera arborea  20 bat ale erauzi zituzten, multzorik sendoena desagerraraziz. Hala ere, egindako bide-harresia eta amildegiaren artean,1-3 metroko zabalera zuen tarte bat libratu zen, bertan 40 ale irauten zutelarik egoera oso onean, gaitz erdi. Hilabete batzuk beranduago egundoko ametsgaizto batek asaldatu gintuen. Pasealekuko langile talde batek Lavatera guztiak erauzi zituen eta kalea erdian zeuzkaten pilatuta guztion erakusgarri. Ezin sinetsi begien aurrean geneukan ikuspegia. Langileek harresiaz bestaldeko tarte hori “ajardinatzen” ari ziren landare aromatikoak landatuz eta horretarako, lehenengo, “belar-txar” guztiak kendu behar. Langileei egindako astakeriaz ohartarazi genien eta Lavaterak berriro lehen bait lehen  landatu zitzaten eskatu genien; kasu egin ezean Ertzaintzari deituko genuela meatxatu eta gero. Jarraian Udaletxera jo genuen gertatutakoaren berri ematera, ezinezkoa zirudiena alegia. Udaletxeko teknikariak ez zuen Lavatera landarearen ezagupenik ezta Lekittoko populazioaz. Azalpen mordoa eman genion eta langileekin eginikoa, ere bai. Halaber, ohartarazi genuen lorazainak ere jakinaren gainean egon behar zutela landare-altxor hau zaindu zezaten.

Milagroo!! Landareak berriro landatu zituzten langileek. Hala ere, aleen erdia oso kaltetuta geratu zen trasplantearekin.

2017.ean udaletxeko lorazainek desbrozatu zuten Lavateren bizitokia. 2 metrotako landare bat zerraz ipurditik moztu ere. 2018.ean eta 2019.ean udaletxeko langileek jarraitu zuten leku berean desbrozatzen eta honezkero belarrak besterik ez dago eta bakarrik Lavatera bi   eusten dute horman desbrozadoratik libre.

Eguzkitik eskatzen dugu Lekittoko Udaletxearen  “Lavatera arborea” meatxatutako landarearekiko erakutsitako utzikeria eta jarrera suntsitzailea erabat aldatu dezala behingoagatik eta lehengoratzea bere habitat-a ahal bezain laster guztiona den bioaniztasunari zor diogun errespetuagatik.

 

 

IMG-20200115-WA0000

 

 

 

 

Crea un blog o un sitio web gratuitos con WordPress.com.

Subir ↑